Share on facebook
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on telegram

Tüm Yazılar

14 Eylül 2020

Covid-19 Ekonomik Etkileri

Yeni koronavirüs hastalığı (COVID-19), ilk olarak Çin’in Vuhan şehrinde 31 Aralık 2019’da solunum yolu belirtileri (ateş, öksürük, nefes darlığı) ile gelişen pek çok hastada yapılan araştırmalar sonucunda tanımlanan bir virüsle başladı. Dünya sağlık örgütü(WHO) hastalığın SARS olmadığını ve yeni bir koronavirüs tipi olarak açıkladı. Hastalığın yarasalarda bulunan bir virüs çeşidinin insana geçerken mutasyona uğramış hali olarak belirtildi. Kısa süre içerisinde önce Asya ülkeleri sonra Avrupa’da hızlı bir şekilde yayılmaya başladı. Çin’de bulunan vaka sayısı artışı önce Avrupa da ardından Amerika Birleşik Devletlerinde merkez üs haline geldi. Şu ana kadar 3 milyon 650 bin kişide covid-19 virüsü tespit edilmiş olup hastalıktan ölen kişi sayısının 260 bin olduğu ifade edilmektedir. Türki-ye’de ilk vaka 11 Mart 2020 tarihinde Sağlık Bakanı Fahrettin Koca tarafından açıklandı. 6 Mayıs itibariyle 131,700 vaka sayısı ve 3584 kişinin ise hayatını kaybettiği açıklandı.

Her alanda etkisini gösteren virüs dünyayı büyük bir krizin eşiğine getirdi. 1929 ekonomik buhranından sonra görülen en büyük kriz olduğu ifade edilmektedir. Başta dünyanın fabrikası olarak adlandırılan ya parçanın ya da ürünün üretildiği Çin olmak üzere tüm ülkeler krizin etkisi altında kaldı. Sanayiden turizme, siyasetten ekonomiye pek çok alanda duraksamalar yaşanmaktadır.En fazla etkilenen sektörler turizm ve seyahatle ilgili endüstriler, oteller, restoranlar, spor etkinlikleri, tüketici elektroniği, finansal piyasalar, ulaşım ve sağlıktır. Örneğin sadece ABD ve Çinli turistlerin yurt dışında bıraktıkları hasılat 500 milyar dolar olarak tahmin edilmektedir. Tüm hava yolları şirketlerinin başta Çin olmak üzere yurt dışı seferlerini durdurması yaşanılan krizin bir parçası olarak görülmektedir. Dünya genelinde borsalarda görülen düşüş, petrol varil fiyatlarında büyük bir çöküş meydana getirmesi açıklanan krizlerden sadece birkaçıdır.

IMF sektörel olarak salgına bağlı çöküşün ülkeler bazında büyüme oranını düşürdüğünü ifade etti. Belir

sizlik ile beraber kısıtlamalar ekonomik olarak alınacak önlemlerin etkisini azaltmaktadır. Ekonomik krizin salgının gidişine bağlı olarak yol alacağından şüphe edilmemektedir. Dünya genelinde covid-19’a bağlı olarak görülen işsizlik her geçen gün ciddi bir etki göstermektedir. Son bir hafta içerisinde ABD’de işsizlik başvurusunda bulunan kişi sayısı 3,5 milyon olarak ifade edilirken toplam işsiz kalan kişi sayısının 20 milyonun üzerinde olduğu gözlemlenmektedir. Toplam zararın 1,1 trilyon dolar olarak tahminde bulunan IMF, zararlara destek çıkmak adına kendisine 102 ülkenin başvurduğunu ve ülkelerin bulunduğu mevcut şartları göz önünde bulundurarak fon sağlamaya çalıştıklarını ifade etmektedir.

Yaşanan ekonomik krize çözüm mahiyetinde gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin işletmelere açıkladığı destek paketleri art arda açıklanırken bu ülkelerden bir taneside Türkiye oldu. Hazine ve Maliye Bakanı Albayrak,200 milyar TL’lik bir paket ile işletmelere destek çıkılacağını açıkladı.Gerek kısıtlamaların gerek ithalat ve ihracatın duraksamasından kaynaklanan zararları bir nebze olsun destek amaçlı 6 ay ertele-meli vade farksız kredi kullandırım yolunu vb. paketler açıkladı. Krizin seyrine bağlı olarak alınacak ekonomik önlemlerin artacağını veya azalacağı önümüzdeki günlerde daha netlik kazanacağı belirtilmektedir. Bu-nun yanında küresel ekonomik görünüm raporundan IMF, Türkiye ekonomisinde 2020 içerisinde yüzde 5 küçüleceğini öngörürken işsizlik oranının yüzde 17’nin üzerine çıkacağını ifade etmektedir.Tüm yaşanan bu sürece rağmen Türkiye’nin bu krizin sonunda avantajlı olacağını öngören ekonomistler de bulunmakta. Avrupa’ya ait pek çok şirketin Çin’de fabrikalarını kapatması, Avrupa iş dünyasının başta Çin olmak üzere uzak Asya ülkelerini tercih etmek yerine üretim ve tedarik zincirlerinin yakın bölgelerde olmasını tercih edebileceğini tahmin edilmektedir. Türkiye’nin pek çok alanda sanayi ürünlerini ikame edebilmesi ve böyle bir sanayi kapasitesine sahip olması covid-19 yaralarının sarılması noktasında elini güçlendirebilir.

Mikail BARAN

0 0 vote
Article Rating
Subscribe
Bildir
guest
0 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x