Share on facebook
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on telegram

Tüm Yazılar

11 Eylül 2020

Güneş

Canımız sıkıldığı zaman baktığımız gökyüzünü ne kadar iyi tanıyoruz? Neredeyse hepimizin gördüğü güneşi ne kadar iyi biliyoruz? Gelin güneşi birlikte inceleyelim. Güneş, Güneş Sistemi’nin merkezinde yer alan yıldızdır. Güneş, tek başına Güneş sistemi kütlesinin %99.8’ini oluşturur. Ne kadar da büyük bir kütlesi olduğunu az çok tahmin etmişsinizdir. Peki, geri kalan kütleyi ne dolduruyor? Tabii ki, Güneş’in çevresinde dönen gezegenler, asteroitler, gök taşları, kuyruklu yıldızlar ve kozmik tozlar doldurmaktadır. Ayrıca güneş dünya üzerinde ki hayatın hemen hemen tamamının var olmasını sağlar. Bunu, Gün ışığı dediğimiz enerji ile yapmaktadır. Güneş’ten yayılan bu enerji, fotosentez yoluyla canlıların var olmasını sağlar. Güneşin görevleri bununla da bitmez. Güneş aynı zamanda Dünya ikliminde ve hava olaylarında da etkilidir. Yani Dünyayı tamamen sarmış bir sistemi var diyebiliriz. Güneşin de bağlı bulunduğu bir yer vardır.

Buna Samanyolu Gök Adası veya Samanyolu Galaksisi denir. Saman yolunda bilinene göre 200 milyar yıldız bulunmaktadır. Güneşin, bu galaksinin yanında ne kadar ufak olduğunu bir kez daha anlamış oluyoruz. Güneşin kütlesi sıcak gazlardan oluşur ve çevresine ısı ve ışık şeklinde radyasyon yayar. Güneşin çapı Dünyaya oranla hayli büyüktür. Güneşin çapı 1.392.700km iken Dünyanınsa sadece 12.742km’dir. (1)Güneş aynı zamanda Dünya’nın hacminin 1,3 milyon katına ve kütlesinin 333 bin katına sahiptir. Yoğunluğu ise Dünya’nın yoğunluğunun ¼’ü kadardır. Dünyaya oranla ne kadar da devasa değil mi? Güneş kendi ekseni etrafında saatte 70.km hızla dönerken Dünya kendi ekseninde 1670km hızla dönmektedir. Güneş kendi ekseninde dönüşünü 25 günde tamamlarken, Dünya kendi ekseninde dönüşünü 24 saatte tamamlar. Bu karşılaştırmalar sayesinde hem Dünya’yı hem de Güneş sistemini daha iyi anlamış oluyoruz.

Güneşin yüzey sıcaklığı 5500 °C iken çekirdeğinin sıcaklığıysa 15,6 milyon °C’dir. Güneşin üç günde ürettiği enerji Dünya’daki tüm petrollere, ağaçlara, doğalgazlara vb. yakıtlara eşdeğerdir. Güneş ışınları 8,44 dakikada Dünyanın yeryüzüne ulaşır. Güneş, Dünya’ya en yakın yıldızdır ve çekim kuvveti Dünya yer çekiminin 28 katıdır. Güneşin atomları ve atom değişimleri özeti iki örnekle şöyledir; • Güneşin kütlesinin % 71’ini ve hacminin % 91.2’sini Hidrojen oluştururken, Kütlesinin % 27.1’ini ve hacminin % 7’sini Helyum oluşturur. Ağırlıklı oluşan bu iki atom dışında güneşin içerisinde, Oksijen, Karbon, Azot, Silikon, Magnezyum, Neon, Demir ve Sülfür bulunmaktadır. • Güneşin merkezinde 1 saniyede 564 milyon ton hidrojen, 560 milyon ton helyuma dönüşür. Arada ki 4 milyon ton farkı da ısı ve ışık halinde 386 Milyon Eksa Joule olarak uzaya enerji yaydığı tahmin edilir. Güneş, G2V yıldız sınıfındandır. Peki, nedir bu G2? (3) Güneş’in yüzey sıcaklığının yaklaşık 5.780 K olduğu, dolayısıyla beyaz renge sahip olduğu anlamına gelir. Madem Güneş beyazdır öyleyse neden sarı görünür? Aslında çok basit bir nedenden kaynaklanır. Günışığı atmosferden geçerken bir kısmı emilir ancak diğer bir kısmı da yansır, bu ışınların kırılması sonucu sarı gibi görünür.

Onur Can BÜYÜK

0 0 vote
Article Rating
Subscribe
Bildir
guest
0 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x