Share on facebook
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on telegram

Tüm Yazılar

11 Eylül 2020

NASA’nın İkinci Ay Programı: Artemis

Bundan 51 yıl önce ilk defa hayata geçirilen ve insanlık tarihinde bir ilke imza atılan ay programının adı Apollo’ydu. 5 Aralık 2014’te NASA, ay programın ikincisi olan Artemis Ay Programı’nı resmi olarak başlatan Keşif Uçuş Testi-1’i (Exploration Flight Test-1) gerçekleştirdi. Bu programın amacı önümüzdeki sene gerçekleştirilmesi planlanan Artemis 1 adlı ay programında kullanılacak Orion kapsülünün yörünge hareketi esnasında manevra, irtifa kontrolü ve elektronik sistem kontrollerinin doğru şekilde çalışıp çalışmadığını test etmekti.

Orion, görevin sonunda 35 bin kilometreyi aşan hızla atmosfere giriş yaptı ve paraşüt kullanarak Pasifik Okyanusu’na indi.

NASA’nın koordine ettiği ve Boeing, Blue Ori-gin, SpaceX gibi şirketlerin de görev aldığı Artemis programı üç aşamadan oluşuyor. 2020 yılının kı-şında planlanan ve daha sonra 2021 yılına ertele-nen ilk fırlatmada Artemis-1, Ay’ın yörüngesinde insansız bir şekilde tur atacak ve daha sonra tekrar dünyaya gelecek. Ardından Nisan 2023’te bitirilmesi planlanan Artemis-2 bu kez mürettebatıyla birlikte Ay’ın yörüngesinde bir tam tur atarak koz-monotları başarılı bir şekilde dünyaya getirmeye çalışacak. 2024 yılında Ay’a gönderilmesi beklenen Artemis-3 görevinde ise 1 kadın ve 1 erkek astronotun Ay’a ayak basması bekleniyor. Daha önce aya ayak basan 12 astronot da erkekti. Artemis-3 programı sayesinde ilk defa bir kadın astronot aya ayak basmış olacak. NASA diğer ay görevlerin-den farklı olarak Ay’ın yörüngesine Lunar Orbital Platform-Gateway isminde bir istasyon oturtmayı düşünüyor. Güneş enerjisiyle çalışacak olan bu istasyon, iletişim merkezi ve bilimsel çalışmaların gerçekleştirileceği laboratuvarlar içerecek. Aynı zamanda astronotlar için kalacak yer sağlayacak ve ay yüzeyinde kullanılacak rover benzeri gereçleri barındıracak. Ayrıca NASA’nın Artemis Ay Programı için 20 ila 30 milyar dolar arasında bir bütçe belirlediği söyleniyor.

NASA, Artemis-1 ve Artemis-2 programların-da geri dönüş için Space Launch System (SLS) adını verdiği roketi kullanmayı öngörüyor. NASA’dan yapılan resmi açıklamalara göre, şu ana kadar üretilmiş veya üretilmesi planlanan hiçbir ticari roket, SLS kadar güçlü değil. Bu sistem bir uzay mekiğinin 3 katı ağırlığı taşıyabilecek kadar da-yanıklı. Ancak SLS, SpaceX firmasında gördüğümüz Falcon roketlerinin aksine tekrar kullanıma uygun değil çünkü mekik sağlam gelse bile motor kısmını onarmak yeni bir motor üretmekten daha masraflı. Orion uzay aracı ve yakıt tankları ile birlikte 98 metre yüksekliğe ulaşacak olan roket, böylece Özgürlük Heykeli’nden daha uzun (fa-kat insanı Ay’a götüren Saturn V roketinden daha kısa) olacak. Michoud montaj merkezinde üreti-mi yapılmakta olan roketin 4 adet RS-25 motoru olacak. NASA, daha sonraki Artemis görevlerinde kullanılmak üzere bu motorlardan 12 tanesini hazır bekletiyor. Ayrıca halihazırda üretimde olan 6 motor daha mevcut.

NEDEN GİDİLİYOR?

NASA’nın bu soruya verdiği tek yanıt var o da ‘sürdürülebilirlik’. NASA, bu program sayesinde ay yüzeyinde su ve diğer elzem madenleri bulmak ve bu madenler sayesinde ay yüzeyinde uzun vadeli araştırmalar yapmak istiyor. Böylelikle dünyadan farklı bir yerde nasıl hayatta kalınacağı konusun-da tecrübe edinip bu tecrübeyi Mars görevlerinde kullanmayı planlıyor. Ayrıca gezegenimizin uydusu hakkında daha fazla bilgi toplamak ve 1969 yılında beri geliştirilen teknolojinin ay yolculuğu sırasın-da test edilmesi de NASA’nın hedefleri arasında. Bu sayede elimizde olan teknolojinin açık yanlarını görüp muhtemel bir Mars yolculuğundan önce bu açıkları kapatarak daha derin uzay araştırmalarını kolay ve güvenli hale getirmek hedefleniyor. Artemis programı dünya çapında ilgi ve merakla takip ediliyor. Bu program galaksiler arasın-da yolculuğumuzun eşik noktası olabilir.

Yasir Işıktaş

 

0 0 vote
Article Rating
Subscribe
Bildir
guest
0 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x